Kostprijs en marge

Een kostprijsanalyse is geen overbodige luxe. Kostprijs en marge hangen onlosmakelijk met elkaar samen. Een goede kostprijsberekening is dan ook voor elke ondernemer onmisbaar. Eén van de aspecten waar je bij ondernemen altijd tegenaan loopt is namelijk onderhandelen. Je wil je product tegen een zo hoog mogelijke prijs verkopen. Het is dan belangrijk dat je weet wat de minimumprijs is die je moet realiseren om winst te maken. Dit komt namelijk overeen met de kostprijs van je product. Als je opbrengstprijs gelijk is aan de kostprijs, dan krijg je immers alle kosten vergoed.

Hoe maak je nu een goede kostprijsberekening?

Tip: Als blijkt dat kosten en opbrengsten in geen verhouding staan, dan kun je beter een alternatief zoeken.

Om te beginnen breng je alle kosten in beeld. Deze moet je als ondernemer sowieso in beeld hebben zal je zeggen. Klopt. Het is nodig dat je je kosten goed in de hand houdt. Niettemin moeten we ons wel realiseren, dat kosten een doel hebben. Je maakt kosten om er iets mee te bereiken. Bij elke kostenpost hoor je je in elk geval af te vragen wat het nut is van de gemaakte kosten. Wat levert het me uiteindelijk op? Marketingkosten kunnen als doel hebben om omzet te realiseren. Of misschien om in eerste instantie naamsbekendheid te vergroten. Kosten voor een brandverzekering maak je om risico’s te verkleinen. Opleidingskosten maak je om je kennis bij te spijkeren. Belangrijk is dus dat het uiteindelijk iets oplevert.

Vaste en variabele kosten

Er zijn verschillende manieren om kosten te onderzoeken. Meestal wordt er een globale indeling gemaakt tussen de vaste en de variabele kosten. Variabele kosten kunnen direct aan een product worden toegeschreven. Bij de vaste kosten ligt dit iets anders. Bij een gespecialiseerd vleeskuikenbedrijf kunnen vaste lasten worden toegerekend aan één eindproduct: het pluimveevlees. In de akkerbouw ligt dat bijvoorbeeld heel anders. Hier hebben we vaak te maken met de teelt van verschillende gewassen. Toch moet je ook in zo’n bedrijf de vaste lasten in de kostprijs van je product moeten verwerken. Je wilt immers niet graag dat een gedeelte van de kosten uiteindelijk niet vergoed wordt.

Analyse kostprijs
Analyse van de kostprijs maakt kosten beheersbaar

Toedeling kosten

De toedeling van vaste kosten valt in zulke situaties niet altijd mee. Hier moet je als ondernemer gewoon een keertje goed voor gaan zitten. Probeer zo reëel mogelijk je kosten te verdelen over de verschillende producten. Even terug naar ons voorbeeld in de akkerbouw. De afschrijving van een aardappelrooier mag onmiskenbaar aan de kostprijs van aardappelen worden toegeschreven. Anders ligt dit echter voor een tractor of een ploeg. Deze gebruik je waarschijnlijk voor de teelt van meerdere producten. Of wat te denken van de inbreng van arbeid. Het ene gewas zal meer arbeid vragen dan het andere.

Een bijzondere vorm van vaste kosten zijn nog de managementafhankelijke kosten. Dit zijn kosten die in principe niet vast zijn. Er is niet een verplichting. Voorbeelden hiervan zijn advieskosten, marketingkosten, onderhoud etc. De naam zegt het al: het zijn kosten die afhankelijk zijn van beslissingen van het management. Je kunt de kosten als ondernemer in principe op heel korte termijn sterk beïnvloeden. Dit wil overigens niet altijd zeggen dat dat verstandig is. Onderhoudskosten verlagen kan leiden tot achterstallig onderhoud en dit kan uiteindelijk ten koste gaan van de technische resultaten. De efficiency wordt dan minder.

Verzamelen van kosten kan eenvoudig uit de jaarcijfers. Toch zal je ongetwijfeld ook nog eens in de achterliggende boekhouding moeten duiken. In de jaarcijfers veegt men kosten vaak op een hoop. Zelfs variabele kosten zal je in het voorbeeld van een akkerbouwbedrijf dan nog uit moeten splitsen. Het gebruik van mest of gewasbeschermingsmiddelen kan van gewas tot gewas verschillen.

Kortom het vaststellen van de kostprijs voor je product vraagt nog best wat inspanning. Terwijl het wel de moeite loont om er eens voor te gaan zitten. Pas als je je kostprijs van een product kent kun je namelijk gaan sturen.

Coachinggesprek aanvragen

Regelmatig tips, nieuws en gratis advies ontvangen

Vind je de informatie op deze site interessant? Regelmatig kom ik met tips en gratis advies. Wil je deze ontvangen meld je dan nu aan.

Ik ontvang graag de blogartikelen per mail

PS: Je ontvangt geen SPAM. Daar houd ik zelf ook niet van!